تحلیل اثر انصاف و پیچیدگی مالیاتی بر شکاف فقر در مناطق شهری و روستایی استان های ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه اقتصاد انرژی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران

2 استاد گروه اقتصاد نظری دانشگاه مازندران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه مازندران

10.22051/ieda.2024.45808.1392

چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی عوامل موثر بر فقر در استان‌های ایران و به طور خاص تمرکز بر تحلیل اثر پیچیدگی و انصاف مالیاتی است. برای این منظور نخست با استفاده از داده‌های خام درآمد-هزینه خانوارها، شاخص شکاف فقر برای 31 استان کشور در دوره زمانی 1390-1399 محاسبه شد. سپس با بکارگیری روش داده‌های تابلویی پویا و تخمین‌زن گشتاورهای تعمیم‌‌یافته، الگوی پژوهش برای مناطق شهری و روستایی برآورد شد. نتایج حاصل از محاسبه شاخص فقر بیانگر آن است که شکاف فقر در مناطق روستایی (با میانگین 62/38 درصد) بزرگتر از مناطق شهری (با میانگین 50/24 درصد) می‌باشد. نتایج حاصل از برآورد در مناطق شهری و روستایی تاییدی در عبارت "فقر، فقر می‌آورد" می‌باشد. انصاف مالیاتی در هر دو منطقه با اثری منفی بر شکاف فقر همراه بوده و اندازه اثر در مناطق روستایی بیش از سه برابر مناطق شهری است. افزایش پیچیدگی در نظام مالیات‌ستانی در مناطق شهری به ضرر فقرا و در مناطق روستایی به نفع فقرا است. تورم هر دو منطقه با اثری نامطلوب بر فقر همراه است و البته از حیث اثرگذاری، میزان اثرگذاری نامطلوب آن بر فقر در مناطق روستایی بیش از دو برابر مناطق شهری است. افزایش شهرنشینی، فقر در مناطق شهری را تشدید نموده و افزایش روستانشینی، فقر روستایی را کاهش می‌دهد. همچنین با حرکت به سمت فعالیت‌های تولیدیِ کالا-محور و افزایش سهم و وزن آن نسبت به فعالیت‌های تولیدیِ خدمات-محور، فقر در مناطق شهری و روستایی کاهش می‌یابد و اندازه اثرگذاری مطلوب این عامل بر فقر در مناطق روستایی تقریباً سه برابر ...

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of the effect of tax fairness and complexity on the poverty gap in urban and rural areas of Iran

نویسندگان [English]

  • shahryar zaroki 1
  • Ahmad Jafari Samimi 2
  • Vira Shirsavar 3
1 Associate Professor in Energy Economics, Faculty of Economics and Administration Sciences, University of Mazandaran
2 Professor in Economics, Faculty of Economics and Administration Sciences, University of Mazandaran
3 M.A. Student in Economics Science, University of Mazandaran
چکیده [English]

The main purpose of the current research is to investigate the factors affecting poverty in the provinces of Iran and specifically to focus on the analysis of the effect of tax complexity and fairness. For this purpose, using raw household income-expenditure data, the poverty gap index was calculated for 31 provinces in the period of 2011-2020. Then, by using dynamic panel data method and GMM estimator, the research model was estimated for urban and rural areas. The results of calculating the poverty index indicate that the poverty gap in rural areas (with an average of 38.62 Percent) is larger than in urban areas (with an average of 24.50 Percent). The results of the estimation in urban and rural areas confirm the phrase "poverty brings poverty". Tax fairness in both regions has a negative effect on the poverty gap, and the size of the effect in rural areas is more than three times that of urban areas. Increasing the complexity of the tax system in urban areas is detrimental to the poor and in rural areas it is beneficial to the poor. Inflation in both regions has an undesirable effect on poverty, and of course, in terms of effectiveness, the rate of its undesirable effect on poverty in rural areas is more than double that of urban areas. The increase in urbanization increases poverty in urban areas and the increase in rural population reduces rural poverty. Also, by moving towards goods-oriented production activities and increasing its share ...

کلیدواژه‌ها [English]

  • Poverty
  • Tax Complexity
  • Tax Fairness
  • Dynamic Panel Data
  • Iran